جمال الدين محمد الخوانساري
357
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
8730 من كرمت عليه نفسه لم يهنها بالمعصية . هر كه گرامى باشد بر أو نفس أو خوار نگرداند آن را بنافرمانى حقّ تعالى ، يعنى نگذارد كه نافرمانى كند وبسبب آن خوار گردد . 8731 من حدّث نفسه بكاذب الطّمع كذّبته العطيّة . هر كه حديث كند نفس خود را بطمع دروغ دروغگو بر آورد أو را عطيّه ، ممكن است مراد به « طمع دروغ » طمع از غير خداى عزّ وجلّ باشد كه دروغ ميباشد وبعمل نيايد ، ومراد اين باشد كه هر كه بخاطر بگذراند طمع عطيّهء را از كسى ، نمىشود كه عطيّهء أو دروغگو بر نياورد أو را ، يا باين كه در أصل بعمل نيايد ويا اين كه در خور طمع أو نباشد واللّه تعالى يعلم . 8732 من سالم النّاس ربح السّلامة . هر كه آشتى باشد با مردم ونزاع ودشمنى نكند با ايشان سود كند سلامتى را ، يعنى سلامتى از ضرر ايشان را . 8733 من عادى النّاس استثمر النّدامة . هر كه دشمنى كند با مردم بچيند ميوهء پشيمانى وندامت . 8734 من تحلّى بالانصاف بلغ مراتب الأشراف . هر كه زيور يابد بانصاف برسد بمرتبههاى بلند مرتبهها واشراف . 8735 من اقتنع بالكفاف أدّاه إلى العفاف . هر كه قناعت كند بكفاف بكشاند آن أو را بعفاف ، « كفاف » چنانكه مكرّر مذكور شد قدريست از روزى كه نه تنگ باشد ونه زياد ، و « عفاف » باز ايستادن از حرامهاست ، ومراد اينست كه قناعت كردن بكفاف نگاه مىدارد آدمي را از افتادن